Recente overdenkingen

25 oktober 2021

Emotionele waarheid

15 juli 2021

Wanneer waarheid het hart binnenkomt, zorgt het meteen voor een emotionele respons. Het is alleen in het hart waar de gedachten, de wil en de emotie in een holistische eenheid samenkomen. We hebben weinig tot geen directe controle over onze emoties. We kunnen niet met onze wil veranderen hoe we ons voelen maar we hebben wel controle over wat we denken en wat we kiezen te geloven. Onze emoties zijn voornamelijk een product van onze gedachten. Hoe we denken en wat we kiezen te geloven, beïnvloedt hoe we ons voelen.

Stel dat er op je werkplek mensen ontslagen worden. Je bent een jarenlange, trouwe werknemer en gelooft dat deze ontslaggolf jou niet zal raken. Maandag krijg je een bericht van je baas dat hij je vrijdagochtend om 10 uur wil zien. Hoe zou je je die week voelen als je dacht dat je toch ontslagen zou gaan worden? Je zou erg depressief kunnen worden als je dacht dat er geen hoop was om je baan te behouden. Je zou boos kunnen worden als je dacht dat je oneerlijk behandeld werd. Je zou waarschijnlijk angst voelen vanwege al de onzekerheden. Misschien ben je zelfs geneigd om naar sommige van deze gevoelens te handelen. De waarheid is dat je niet weet waar de bijeenkomst over gaat. Je zult waarschijnlijk de hele tijd in een emotionele achtbaan zitten terwijl je in gedachten alle mogelijkheden afgaat. Als het moment van de waarheid aanbreekt, is de kans groot dat vrees en angst jou in zijn greep heeft. Als je het kantoor binnenstapt, word je door het managementteam met applaus ontvangen. Zij vertellen je dat je tot vicepresident bent gepromoveerd. Hoe zouden je gevoelens veranderen na de waarheid te horen? Als wat wij geloven niet de waarheid weerspiegelt, dan komt wat we voelen niet overeen met de werkelijkheid.

Merk op hoe de schrijver van Klaagliederen zich voelt terwijl hij zich negatieve omstandigheden herinnert. ‘Denk aan mijn ellende en mijn ontheemding, aan de alsem en de gal. Mijn ziel denkt er onophoudelijk aan, zij buigt zich neer in mij’ (Klaagliederen 3:19-20). In de vorige verzen van het derde hoofdstuk geeft hij God de schuld van zijn sombere omstandigheden. Hij gelooft dat God hem verdreven heeft van het licht naar de duisternis (v1-6). Hij voelt zich ingesloten en gelooft niet dat God zijn hulpgeroep hoort (v7-8). Het gaat zelfs verder dan dat: God heeft hem weggeleid en op hem ingebeukt als een wild beest en zijn hart met een pijl doorboord (v9-13). Hij is een lachertje geworden onder zijn vrienden. Door al deze negatieve omstandigheden en waarnemingen is hij bitter en zonder vrede geworden (v14-18). Zijn ziel is terneergeslagen, omdat hij al deze gedachten in zijn hoofd heeft.

Plotseling verandert zijn hele gezicht. ‘Dit zal ik ter harte nemen, daarom zal ik hopen: Het is de goedertierenheid van de HEERE dat wij niet omgekomen zijn, dat Zijn barmhartigheid niet opgehouden is! Nieuw zijn ze, elke morgen; groot is uw trouw!’ (v21-23). Zijn externe omstandigheden waren niet veranderd. Wat veranderde was zijn gedachtenproces. Hij herinnerde zich de waarheid over God. Het zou geen nut hebben als iemand zou zeggen dat hij niet zo over God moest denken, omdat hij niet echt kon veranderen hoe hij zich voelde. Wat hij echter wel kon veranderen, was hoe hij dacht. En dat deed hij ook. Toen hij koos om de waarheid over God te geloven, kwamen zijn emoties in overeenstemming met de werkelijkheid. Wij worden niet alleen emotioneel beïnvloed door onze omgeving. Wij worden ook beïnvloed door hoe wij in ons denken de omstandigheden van het leven interpreteren en door wat wij hebben gekozen te geloven.