Recente overdenkingen

25 oktober 2021

Het Elia-complex

5 september 2021

Elia was een ‘man Gods’. Hij was zojuist getuige geweest van de kracht van God tegen de profeten van Baäl. Toen Jezebel ervan hoorde, reageerde ze met: ‘De goden mogen zó en nog erger met mij doen, als ik morgen om deze tijd uw leven niet zal maken als het leven van één van hen’ (1 Koningen 19:2). Deze ongelooflijke man Gods was bang en vluchtte voor zijn leven. Hij liet zijn knecht in Berseba achter en liep een dagreis de woestijn in. Hij vluchtte omdat hij een leugen geloofde, net als ieder van ons dat kan overkomen. Toen riep hij wanhopig uit: ‘Het is genoeg. Neem nu mijn leven, HEERE, want ik ben niet beter dan mijn vaderen.’ Hij ging onder een bremstruik liggen en viel in slaap (v4-5).

Elia vertoonde veel klassieke kenmerken van depressie. Hij was bang, uitgeput, voelde zich als een hulpeloze mislukkeling, geïsoleerd en helemaal alleen. Dat kan gebeuren na een geweldige ervaring. Doordat Elia boordevol zelfvertrouwen zat en helemaal vol zat van de overwinning, was hij kwetsbaar. Wanneer we niet uitkijken, kan vertrouwen in God gemakkelijk omslaan naar zelfvertrouwen. In Zijn genade gaf God Zijn ontmoedigde strijder wat te eten en schreef hem rust voor. ‘Een engel raakte hem aan en zei tegen hem: “Sta op, eet.” Hij keek op, en zie, aan zijn hoofdeinde lag een koek, op kolen gebakken, en een kruik water’ (v5-6).

We kunnen depressief worden wanneer zouten (kalium, calcium, natrium ) opraken en daardoor ons lichaam slecht functioneert door gebrek aan deze voedingsstoffen, zoals waarschijnlijk bij Elia het geval was. God richtte Zich op deze tekorten door voedsel en rust voor te schrijven. De echte oorzaak van de depressie bij Elia was echter niet lichamelijk. Deze trouwe dienaar was God altijd gehoorzaam geweest, maar nu vroeg God hem tweemaal: ‘Wat doet u hier, Elia?’ (v9,13). Elia reageert met: ‘Ik heb mij zeer voor de HEERE, de God van de legermachten, ingezet. De Israëlieten hebben immers Uw verbond verlaten, Uw altaren omvergehaald en Uw profeten met het zwaard gedood. Ik alleen ben overgebleven, en zij staan mij naar het leven om het mij te benemen’ (v10). Elia vluchtte, omdat hij een leugen geloofde, niet omdat God hem de wildernis in stuurde. En Elia was niet de enige die was overgebleven; er waren 7000 anderen die niet op hun knieën waren gegaan voor Baäl (v18).

God vroeg Elia (of ons) niet om Zijn Koninkrijk te vestigen of om oordeel te brengen over degenen die zich niet aan Zijn verbond hielden. Hij vroeg Elia (en ons) om Hem te vertrouwen en te volgen waar Hij hem (en ons) ook heen leidt. Hij zal op het juiste moment, op Zijn manier en op Zijn tijd, het oordeel brengen en Zijn Koninkrijk vestigen. Elia trok de verantwoordelijkheid naar zich toe om dat zelf helemaal te doen. Hij eindigde in een mentale depressie en in een staat van lichamelijke uitputting.