In een warm en gemoedelijk gesprek met Karin en Duco Zuiddam blikt Jan Kits terug op zijn levensreis, samen met zijn vrouw Nellie. Wat begint als een eenvoudige vraag over het schrijven van een stukje voor de nieuwsbrief, ontvouwt zich tot een indrukwekkend levensverhaal van toewijding, geloof, en dienstbaarheid.

Samen met zijn vrouw Nellie stond Jan decennialang aan de frontlinie van geestelijke begeleiding en training, met als rode draad hun betrokkenheid bij geestelijke bevrijding en de ontwikkeling van Nederlandstalig materiaal voor christelijke cursussen. Wat begon als een persoonlijke roeping groeide uit tot een leven dat talloze mensen in binnen- en buitenland raakte.

De wortels van hun reis liggen in hun betrokkenheid bij Campus Crusade for Christ (nu bekend als Agape). Tijdens een trainingsperiode in Amerika kwam Nellie in contact met een vrouw die anderen bemoedigde en inspireerde in hun geestelijk leven. Deze ontmoeting leidde tot verdere verkenning van geestelijke thema’s zoals de ‘onzichtbare wereld’, die op universiteitscampussen sterk aanwezig bleek. Via deze vrouw leerde Nellie de ‘Stappen naar Vrijheid in Christus’ kennen, ontwikkeld en geschreven door dr. Neil T. Anderson. Dit materiaal zou later de basis vormen voor veel van hun geestelijke werk.

Jan vertelt hoe dr. Anderson zelf tot geloof kwam via de ‘vier geestelijke wetten’ – een evangelisatietool die eenvoudig en krachtig het evangelie in vier stappen uitlegt. Dit instrument gebruikten zij al in hun bediening in Nederland op de campus van de TU Enschede, waar ze studenten begeleidden in hun geloof en leven. De universiteit bleek vruchtbare grond voor geestelijke vragen. Het was een plek waar experimenteren met spiritualiteit, zoals spiritisme, niet ongewoon was.

In een blad van de Navigators las Nellie over geestelijke begeleiding en de boeken ‘De Bevrijder’ en ‘Overwinning over de duisternis’. Ze bestelde de Engelstalige boeken en ging aan de slag. Zo kwam ze onder meer in contact met een jonge vrouw die aanvankelijk een psychiater nodig leek te hebben, maar volgens Nellie eerder geestelijke begeleiding behoefde. Dit bleek zo en ze werd vrij in Jezus. Deze vrouw werd later psycholoog en zette haar werk op dit vlak tot op de dag van vandaag voort.

Door hun groeiende betrokkenheid en de behoefte aan kwalitatief Nederlandstalig materiaal, ontstond de noodzaak tot vertalen. Jan en Nellie bezochten meerdere conferenties van Freedom in Christ Ministries in Engeland, waar ze zich verbonden voelden met andere gelovigen en leiders. Het was ook daar dat ze Neil Anderson en Steve Goss persoonlijk ontmoetten. Steve moedigde Jan aan om met de nieuwe generatie leiders samen te werken. Jan en Nellie speelden een centrale rol in de vertaling en verspreiding van het cursusmateriaal.

Een sleutelmoment volgde toen ze beseften dat ze voor structurele verspreiding van het materiaal in Nederland en Vlaanderen een stichting nodig hadden. Samen met Noortje Gooskens – een arts met ervaring in Afrika – en Wieger Sikkema, predikant in Drachten/Apeldoorn, richtten ze Freedom in Christ Ministries Nederland op in Drachten.

De Freedom in Christ bediening groeide in Nederland dankzij hun inzet. Er werden lokale cursussen georganiseerd, ook binnen hun eigen gemeente, waar volwassenen en jongeren de principes leerden van geestelijke vrijheid, verantwoordelijkheid en identiteit in Christus. De cursus ‘Freed to Lead’ werd geïntroduceerd voor leiderschapstraining en leidde tot internationale contacten met leiders uit Spanje, Engeland en België.

Jan is op dit moment ere-bestuurslid van Freedom in Christ. In een moment van reflectie noemt hij hoe belangrijk het is om geestelijke vrijheid niet als vanzelfsprekend te zien – veel mensen denken vrij te zijn, maar leven in geestelijke gebondenheid zonder het te beseffen.

Het gesprek eindigt met warme herinneringen aan zijn vrouw (ze voltooide vlak voor haar overlijden in 2019 nog een vertaling), hun gedeelde roeping, en de impact van hun werk.

‘Echte vrijheid gun je iedereen.’ – Jan Kits

Duco Zuiddam